Vlaams

Caroline Knox tot in de details

Isaak Soreau werd in 1604 uit Waalse ouders geboren in Hanau, Duitsland. Zijn vader was kunstschilder en van hem leerde Isaak het schildersvak. Het stilleven was Isaaks specialiteit en bloemen en fruit waren zijn favoriete onderwerpen.

Een briefkaart met een afbeelding van een van Isaaks schilderijen (zie onderaan) was voor Caroline Knox aanleiding tot het schrijven van een gedicht, ‘Flemish’ geheten, dat is opgenomen in de gelijknamige bundel (2013):

VLAAMS

Mijn zuster zei,
‘Alle dingen op dit schilderij,
Stilleven met Aardbeien,
lijken te zweven’
(van Isaak Soreau [1604-na
1638],
Vlaams, begin jaren 1630
Schenking van Mevr. Robert McKay
Cincinnati Art Museum)
SCHRIJF NIET BENEDEN DEZE LIJN
-—————————————————————————————————————
stond er op de briefkaart van het schilderij.

‘Weet je hoe je aardbeien
kunt laten zweven?’ zei mijn dochter,
‘ontdoe ze van hun kroontjes,
meng ze met een halve theelepel
balsamicoazijn en een theelepel
poedersuiker; laat ze een tijdje staan.’

Toch haalt Stilleven met Aardbeien het niet
bij zijn Anjers, Tulpen en Andere Bloemen in een Glazen Vaas met
Perziken, Druiven en Pruimen in een Mand op een Rand met Kersen,
een Vlinder en een Kever.
Daar komt nog bij dat Isaak Soreau een tweelingbroer had,
Peter Soreau, die in 1652 Stilleven met Appels, Zwarte en Witte
Druiven en een Walnoot in een Porseleinen Schaal, Samen met
Kastanjes, een Peer, Vijgen, Rapen en een Meloen. Dit Alles op
een Tafel met een Zootje Snippen Hangend aan een Spijker
(SAZWDWPSSKPVRMDATZSHS) schilderde. Oh Vlaanderen! Dat deel
uitmaakt van de Benelux, de lage landen.

Toen ik dit gedicht voor het eerst las, dacht ik dat het een geintje was. Nu, na wat onderzoek, weet ik beter. Hier wordt zonder gekheid en met oog voor detail naar de werkelijkheid verwezen.

In de eerste strofe lezen we wat er op de achterkant van de briefkaart staat, die Knox kennelijk van haar zuster heeft gekregen. Ik stel me voor dat zusterlief het kunstmuseum van Cincinnati bezocht, onder de indruk raakte van Stilleven met aardbeien en er een briefkaart van kocht. En wie goed naar het schilderij kijkt ziet dat de voorwerpen, vanwege te weinig dieptewerking, inderdaad wat lijken te zweven.

in de tweede strofe krijgen we, nadat Knoxs dochter de briefkaart heeft gelezen, een beproefd recept aangereikt voor de bereiding van aardbeien in balsamicoazijn; verrukkelijk!

En ook de derde strofe dient de waarheid: Isaak had werkelijk een tweelingbroer die Peter heette en eveneens kunstschilder was, en ook de twee schilderijen met die idiote lange namen bestaan echt, vervaardigd door de heren.

Hoe anders dan ik in eerste instantie had gedacht: geen verzinselen, maar een modellering van flamboyante feiten. Knox moet er dol op zijn. De uitroep ’Oh Vlaanderen!’ komt voort uit het plezier in zoveel overvloed.

Tot slot nog een kleine opmerking, een dingetje waarover ik struikelde. De gebroeders Soreau hadden Waalse ouders, kwamen in Hanau ter wereld en werkten voornamelijk in Frankfurt am Main en omstreken. Ze staan te boek als Duitse schilders. Vanwege gelijkenissen met het werk van de Vlaamse kunstschilder Jacob van Hulsdonck en het feit dat een van Isaaks schilderijen is geschilderd op een houten paneel dat afkomstig is uit Antwerpen, wordt verondersteld dat Isaak enige tijd in Antwerpen heeft doorgebracht.

Al met al heeft Stilleven met aardbeien niet zo veel met Vlaanderen te maken. Als vreugdekreet zou ‘Oh Hessen!’ toepasselijker zijn geweest.

Stilleven met aardbeien, Isaak Soreau, ca. 1630

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s